An anthology of German literature · Calvin Thomas
Chapter 2
Chapter 19 of 52 · 3 min read
From the ‘Prodigal Son’ by Burkard Waldis.
VORLORN SZOHN
Ick seh vp erden hir keyn trost, Dar mit ick werden mocht erlöst. Wor ick my kere edder wende, Dar ys kummer an allen endenn. Vele dagelöner myn vader hefft, 5 Der keyn ynn solcken kummer lefft: Sze hebbent all tho male guedt Vnd hebben brodes ouerfloedt. Auers ick mach hir keyn trost erweruenn, Ick moeth von grotem hunger steruenn. 10 Ick will my schicken ynn de sakenn Vnd will my all thohand vpmakenn, Inn düsser moyge nicht lengher staenn. Will hen tho mynen vader gaenn Vnd spreken, vader, ick sy de mann, 15 De dar hefft alsso öuel gedaenn, Gesundiget ynn hemmel vnd vor dy, Dat laeth du nicht entgelden my. Dat ick geheten was dyn Szohn, Des will ick my nu gantz entslaen; 20 Ick bin des namens yo nicht werdt, Dat ick dyn szohn geheyten werde; Sunder nym my ynn dyne gemeyn, Make my als dyner dachlöner eynn. Darumm blyue ick nicht lenger hir. 25
VADER
Dat ys myn Szohn, den ick dar seh. Ick meynde, he hadde doet gewessenn: Nu seh ick woll, he ys genessenn Vnd leuet noch tho düsser stundt; Idt bewegt sick myns herten grundt. 30 My yamert syn elende groet, Ick seh, he ys ynn groter noeth; Ick kanss my werlich nicht entslaenn, Ick moeth ohm vorwar entegen gaenn.
(Hir gengk de vader entegen demm vorlornn Szohn.)
Myn leue szoen, wes my willkomenn! 35 Ick hebbe dyne grote noedt vornommenn. Vorwar, ick moet my dyner vorbarmenn. Kumm her, myn szohn, yn myne armenn, Lech dynen mundt ann myne wanghenn, Du schalst van my alle gnade erlangenn, 40 Vortruwe my dat vth hertzen grunde.
(VORLORN SZOHN veel nedder vor den Vader sprekende):
Ick seh wol, ick hebbe gnade fundenn. Ach vader myn, vnd ick bin dey, De dy hefft willen volgen nü, All tydt dyn geboden wedderstreuet 45 Vnd nü nha dynen willen geleuet. Ick hebbe gesundiget ynn ouermoedt, Inn hemmel vnd vor dy, vader guedt. De nahm my nicht mehr euen kumpt, Dat ick mach werden dyn szohn genümbt. 50 Du haddest ydt my tho voren gesecht, Ehr wenn ick van dy toch hen wech, Vnd hefft my gewarndt vor mynen schaden, Ick wolde my ouers nicht laten raden. Solcken kummer hefft keyn mynsch gesehn, 55 De my alleyne ys geschehn. Darumm, dat ick nicht, wo ick denn scholde, Dyns guden rades volgen wolde, Inn dyner straff nicht wolde leuenn, Darumm hefft my leydt vnd müg vmmgeuen. 60 Vor myne sunde vnd myssethat Is ouer my gegan alle quaedt. Myn sunde bekenne ick all vor dy, Bidde dy, vader, wes gnedich my; Ick hebbe gesundiget, ydt rowet my szehr. 65
[Notes: 29: Waldis was a Hessian, born about 1495, wno went to Riga in his youth, and there worked and suffered in the cause of the new Lutheranism. The Prodigal Son preaches the Lutheran doctrine of justification by faith. The selection is from the beginning of Act II, where the Prodigal, having lived some time with thieves and harlots, decides to return to his father. 30: Edder = oder. 31: Lefft = lebt. 32: All tho male = allzumal, ‘constantly.’ 33: Auers = aber. 34: Erweruenn = erwerben, gewinnen. 35: Moeth = muss. 36: Moyge = Mühe. 37: Öuel = übel. 38: Laeth = lass. 39: Entslaen = entschlagen; with reflexive object ‘to leave out of account.’ 40: Gemeyn: here = ‘household.’ 41: Blyue = bleibe. 42: Doet = tot. 43: Idt = es. 44: Elende groet = Elend gross. 45: Ohm = ihm. 46: Wes = sei. 47: Vorbarmenn = erbarmen. 48: Vth = aus. 49: Nü = nie. 50: Tydt = Zeit. 51: Nha = nach. 52: Euen = eben; with kumpt = ‘befits.’ 53: Genümbt = genannt. 54: Tho voren = zuvor. 55: Gesecht = gesagt. 56: Ehr wenn = früher als, bevor. 57: Toch hen wech = zog hin weg = hinwegzog. 58: Straff, ‘discipline.’ 59: Müg = Mühe. 60: Quaedt = böse, schlecht. 61: Rowet = reuet.]



